تاثیرویتامین دی بر دیابت

یک پژوهش با حمایت بنیاد ملی علم ایران، نقش ویتامین D و برهم‌کنش آن با ژن امنتین را در بهبود شاخص‌های متابولیک و کنترل پیش‌دیابت در زنان بررسی کرده است. فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست جمهوری، رساله دکتری رقیه مولانی‌گول با عنوان بررسی ارتباط پلی‌مورفیسم ژن امنتین با الگوهای غذایی و وضعیت ویتامین D و برهم‌کنش آن با مکمل‌یاری ویتامین D بر فاکتورهای متابولیک و شاخص‌های چاقی در زنان مبتلا به پیش‌دیابت، با راهنمایی مریم رف‌رف و حمایت بنیاد ملی علم ایران انجام شده است. این پژوهش با هدف تبیین ارتباط میان پلی‌مورفیسم ژن امنتین، الگوهای غذایی و وضعیت ویتامین D و بررسی اثر متقابل مکمل‌یاری ویتامین D بر شاخص‌های متابولیک، سطح سرمی امنتین و شاخص‌های چاقی در زنان مبتلا به پیش‌دیابت طراحی و اجرا شد.
در فاز نخست این مطالعه، 204 زن 18 تا 65 سال مبتلا به پیش‌دیابت با شاخص توده بدنی بین 18 تا 40 کیلوگرم بر متر مربع، به روش نمونه‌گیری در دسترس وارد پژوهش شدند. در این مرحله، پرسشنامه مشخصات فردی و فعالیت فیزیکی برای تمامی شرکت‌کنندگان تکمیل و ارزیابی‌های تن‌سنجی انجام شد. همچنین به‌منظور تعیین الگوهای غذایی، دریافت غذایی افراد در ابتدای مطالعه با استفاده از پرسشنامه بسامد خوراک مورد بررسی قرار گرفت.
در ادامه فاز اول، از همه شرکت‌کنندگان نمونه خون وریدی برای تعیین پلی‌مورفیسم Val109Asp ژن امنتین و اندازه‌گیری سطح سرمی ویتامین D اخذ شد تا ارتباط میان وضعیت ژنتیکی، تغذیه و سطح این ریزمغذی مورد تحلیل قرار گیرد.
فاز دوم این پژوهش به‌صورت یک کارآزمایی بالینی تصادفی، شاهددار و دوسوکور اجرا شد. بر اساس داده‌های به‌دست‌آمده از فاز اول، شرکت‌کنندگان در هر یک از ژنوتیپ‌های پلی‌مورفیسم ژن امنتین به‌طور تصادفی به دو گروه دریافت‌کننده مکمل ویتامین D و گروه دارونما تخصیص یافتند. افراد گروه مداخله، مکمل ویتامین D با دوز 50 هزار واحد و گروه شاهد دارونما شامل روغن آفتابگردان را به‌صورت دو هفته یک‌بار و به مدت 12 هفته مصرف کردند.
در این مرحله، پیش و پس از دوره مکمل‌یاری، از تمامی افراد نمونه خون ناشتا برای اندازه‌گیری شاخص‌های متابولیک و سطح سرمی ویتامین D و امنتین گرفته شد. همچنین شاخص‌های تن‌سنجی، سطح فعالیت فیزیکی و دریافت غذایی شرکت‌کنندگان پیش و پس از مداخله ثبت و تحلیل شد. نتایج این مطالعه نشان می‌دهد که شناسایی ارتباط میان ژنوتیپ‌های پلی‌مورفیسم ژن امنتین، الگوهای غذایی و مکمل‌یاری ویتامین D می‌تواند به ارائه رویکردهای مناسب و شخصی‌سازی‌شده در کنترل پیش‌دیابت و کاهش عوارض مرتبط با آن کمک کند. بر این اساس، طراحی مداخلات آموزشی و تغذیه‌ای هدفمند، از جمله توصیه الگوهای غذایی خاص و استفاده از ویتامین D، می‌تواند متناسب با ژنوتیپ‌های مرتبط با پیش‌دیابت انجام شود و اثربخشی برنامه‌های پیشگیری و کنترل این بیماری را افزایش دهد.