ماجرای طاعون در روسیه چیست؟

دکتر مینو محرز، متخصص بیماری‌های عفونی، با بیان اینکه طاعون یک بیماری باکتریایی با مخزن حیوانی است، درباره اخبار منتشرشده در خصوص طاعون در روسیه گفت که اطلاعات دقیقی درباره این موضوع در دسترس نیست و اغلب گزارش‌های منتشرشده در رسانه‌ها مطرح شده‌اند و اخبار رسمی و جدی در این زمینه منتشر نشده است.

محرز درباره علائم بیماری طاعون نیز توضیح داد که بزرگ‌شدن غدد لنفاوی، برای مثال در ناحیه کشاله ران، می‌تواند از علائم بیماری باشد. همچنین طاعون می‌تواند موجب گرفتاری ریوی شود. سال‌هاست بیماری طاعون نداشته‌ایم و این بیماری در تمام دنیا ریشه‌کن شده است.

 او در ادامه با تأکید بر نبود تأیید رسمی درباره خبر طاعون در روسیه اظهار کرد که هیچ منبع رسمی علمی درباره شیوع طاعون در روسیه اظهار نظر نکرده و اطلاعات موجود محدود به مطالب منتشرشده در رسانه‌هاست. با وجود گسترده‌شدن این موضوع در فضای رسانه‌ای، نباید اخبار تأییدنشده را قطعی تلقی کرد.

وزارت بهداشت: هنوز نمی‌توان صحت خبر را تأیید کرد

دکتر قباد مرادی، رئیس مرکز مدیریت بیماری‌های واگیر معاونت بهداشت وزارت بهداشت، نیز درباره این اخبار بر ضرورت اتکا به سازوکارهای رسمی بین‌المللی تأکید کرده است.

او با اشاره به مقررات بین‌المللی بهداشت (IHR) توضیح داد که کشورها موظف‌اند رویدادهای بهداشتی و بیماری‌هایی را که ممکن است پیامدهای بین‌المللی داشته باشند، از طریق سازوکارهای تعیین‌شده به سازمان جهانی بهداشت اطلاع دهند. سازمان جهانی بهداشت نیز پس از دریافت و ارزیابی اطلاعات، در صورت لزوم موضوع را به کشورهای عضو اعلام می‌کند.

مرادی درباره خبر منتشرشده درخصوص طاعون در روسیه گفت:

"در حال حاضر، در خصوص خبر منتشرشده درباره طاعون در روسیه، هیچ اطلاعیه یا گزارش رسمی از سوی سازمان جهانی بهداشت یا سایر مراجع رسمی ذی‌صلاح دریافت نکرده‌ایم. بنابراین، در شرایط فعلی نمی‌توانیم صحت خبر یا میزان خطر احتمالی آن را تأیید کنیم."

رئیس مرکز مدیریت بیماری‌های واگیر وزارت بهداشت همچنین تأکید کرده است که این مرکز وضعیت را با دقت زیر نظر دارد و متناسب با شرایط، اطلاع‌رسانی و اقدامات لازم را انجام خواهد داد.

توضیحات رئیس انستیتو پاستور ایران درباره این خبر

دکتر احسان مصطفوی، رئیس انستیتو پاستور ایران، نیز درباره روایت‌های منتشرشده درخصوص این ماجرا توضیح داده است.  بر اساس گزارش‌های موجود، فرد مورد اشاره دو روز پس از بستری‌شدن با علائم پنومونی شدید جان خود را از دست داده است. برخی رسانه‌ها علت بیماری را شکستن لوله آزمایش حاوی عامل طاعون و قرار گرفتن حدود ۲۰۰ نفر در معرض تماس با فرد عنوان کرده‌اند؛ با این حال، مقام‌های روسیه تاکنون ابتلا و مرگ ناشی از طاعون را به‌طور رسمی تأیید نکرده‌اند و تشخیص «ذات‌الریه با علت نامعلوم» اعلام شده است.

مصطفوی تأکید کرده است که در چنین شرایطی باید منتظر اطلاعات تکمیلی از منابع و مراجع موثق بین‌المللی بود و تا پیش از انتشار نتایج معتبر آزمایشگاهی و بررسی‌های رسمی، از قطعی تلقی کردن روایت‌های مطرح‌شده پرهیز کرد.

طاعون چقدر خطرناک است؟ و چگونه منتقل می شود؟

رئیس انستیتو پاستور ایران با بیان اینکه بیماری طاعون در اغلب موارد به درمان آنتی‌بیوتیکی پاسخ می‌دهد، گفته است که تهدید این بیماری از این منظر با برخی بیماری‌های نوپدید و بازپدیدی که درمان مشخصی ندارند، قابل مقایسه نیست؛ مگر اینکه با فرم‌های مقاوم به درمان آنتی‌بیوتیکی مواجه شویم.

عامل بیماری طاعون، باکتری Yersinia pestis  است. این باکتری در بسیاری از کانون‌های طبیعی بیماری، در چرخه‌ای میان جوندگان و کک‌های آلوده باقی می‌ماند. انسان معمولاً از طریق گزش کک آلوده یا در نوع ریوی بیماری، از طریق تماس نزدیک با فرد مبتلا به طاعون ریوی آلوده می‌شود.

آیا طاعون در ایران وجود دارد؟

رئیس انستیتو پاستور ایران با اشاره به وجود کانون‌های طبیعی بیماری در کشور، بر ضرورت پایش مستمر طاعون در ایران تأکید کرده و گفت: پایش بیماری، به‌ویژه در مخازن احتمالی حیوانی و ناقلین، می‌تواند زمینه ایجاد یک نظام مراقبت پیشگیرانه در انسان را فراهم کند. آزمایشگاه مرجع کشوری طاعون در انستیتو پاستور ایران قرار دارد و این مؤسسه از سال ۱۳۲۵ در زمینه پایش و تشخیص این بیماری فعالیت دارد. همچنین پایگاه تحقیقاتی بیماری‌های نوپدید و بازپدید انستیتو پاستور ایران در روستای اکنلو در شهرستان کبودرآهنگ استان همدان، یکی از مراکز مهم مطالعات میدانی طاعون به شمار می‌رود.

ضرورت توجه به منابع معتبر

با توجه به حساسیت اخبار مربوط به بیماری‌های واگیر، متخصصان بر ضرورت اتکا به منابع رسمی و معتبر تأکید دارند. در شرایطی که هنوز اطلاعات قطعی درباره علت بیماری و مرگ فرد مورد اشاره منتشر نشده است، نمی‌توان روایت‌های منتشرشده در رسانه‌ها و فضای مجازی را معادل تأیید رسمی شیوع طاعون در روسیه دانست. پایش مستمر بیماری‌های واگیر، حفظ آمادگی تشخیصی و اطلاع‌رسانی دقیق، از مهم‌ترین اقدامات برای مدیریت چنین اخبار و رویدادهایی است.

منبع: خبرگزاری ایسنا