علامت های پنهان کم‌خونی در کودکان که والدین هرگز نباید نادیده بگیرند

با اشاره به شیوع نسبتاً بالای کم‌خونی فقر آهن در کودکان و نوجوانان نسبت به عوارض جدی و پنهان این بیماری و نقش اساسی والدین در تشخیص زودهنگام علائم آن برای پیشگیری از مشکلات جسمی و تحصیلی تأکید میشود. کامبیز داوری متخصص اطفال با تأکید بر اینکه آشنایی والدین با علائم کم‌خونی می‌تواند نقش مهمی در ارتقای سلامت کودکان داشته باشد، اظهار کرد: کم‌خونی از موارد نسبتاً شایع در دوران کودکی است که در صورت بی‌توجهی می‌تواند منجر به بروز عوارض متعددی شود.
آهن نقش اساسی در تولید هموگلوبین دارد که وظیفه انتقال اکسیژن به بافت‌های بدن را بر عهده دارد. علاوه بر این، این ماده مغذی در سلامت پوست، مو، ناخن، عملکرد سیستم دفاعی بدن و حتی ارتباط سلول‌های عصبی نقش حیاتی ایفا می‌کند. علائم بالینی کم‌خونی ناشی از فقر آهن می‌تواند بسیار متنوع باشد و در موارد خفیف، ممکن است پنهان بماند. مهمترین این علائم شامل بی‌حالی، زود خسته شدن، بی‌قراری و تغییرات خلقی، بی‌اشتهایی و رنگ‌پریدگی است. تمایل کودک به خوردن مواد غیرعادی مانند خاک، یخ یا گچ، خشکی و زبری پوست، ریزش و شکنندگی موها، قاشقی شدن ناخن‌ها و ترک خوردن گوشه لب‌هااز دیگر نشانه‌های این مشکل هستند.
در کم‌خونی‌های طولانی‌مدت، کاهش منحنی رشد کودک و در کودکان بزرگتر، افت تحصیلی و عدم تمرکز فکری نیز به علائم قبلی اضافه می‌شود. افزایش دفعات ابتلا به عفونت‌های مختلف نیز به دلیل تضعیف سیستم ایمنی در این کودکان محتمل است. مهم‌ترین علت کم‌خونی فقر آهن، مسائل تغذیه‌ای از جمله مصرف ناکافی مکمل آهن در دوران شیرخوارگی است. با این حال، نباید از سایر عوامل غافل ماند. مشکلات گوارشی که منجر به سوءجذب مواد غذایی می‌شوند، خونریزی‌های مزمن مانند خون‌دماغ‌های مکرر یا خونریزی از مقعد به دلیل یبوست و همچنین عدم توجه کافی به تغذیه نوجوانان به ویژه دختران در سنین بلوغ از جمله عوامل مهمی هستند که می‌توانند منجر به کمبود آهن شوند. مشاهده مدفوع سیاه و قیری شکل نیز می‌تواند نشانه‌ای از خونریزی گوارشی باشد که نیاز به بررسی فوری دارد. با کمی دقت و مراقبت در مورد تغذیه مناسب کودکان، مصرف منظم مکمل‌های آهن در سنین شیرخوارگی و توجه به علائم ذکرشده می‌توان از بروز موارد متعددی از کمبود آهن و عوارض ناشی از آن پیشگیری کرد و زمینه‌ساز نسلی سالم‌تر و کارآمدتر شد.