دلیل بهبودی دیرتر در زنان

 سال‌هاست دانشمندانی که درد مزمن را بررسی می‌کنند با یک پرسش روبه‌رو هستند: چرا وقتی یک زن و مرد در یک سانحه‌ مثلاً تصادف رانندگی آسیب مشابهی می‌بینند، زن بیشتر دچار درد طولانی‌مدت می‌شود، در حالی که مرد سریع‌تر بهبود می‌یابد؟ در گذشته، برخی پزشکان این تفاوت را به اغراق زنان در بیان درد یا آستانه تحمل پایین‌تر آن‌ها نسبت می‌دادند. اما پژوهش‌های متعدد نشان داده‌اند که زنان واقعاً بیش از مردان دچار درد مزمن می‌شوند و به طور میانگین، مدت بیشتری با آن زندگی می‌کنند. مطالعه‌ای تازه که در نشریه Science Immunology منتشر شده، سرنخی مهم ارائه می‌دهد: به نظر می‌رسد سیستم ایمنی مردان سازوکار مؤثرتری برای «خاموش کردن» درد دارد؛ سازوکاری که احتمالاً با سطح بالاتر هورمون تستوسترون در مردان مرتبط است.
جفروی لومه، استاد فیزیولوژی در Michigan State University و یکی از نویسندگان این پژوهش، می‌گوید: «آنچه نشان دادیم یک مکانیسم زیستی واقعی در سلول‌های ایمنی است. مسئله صرفاً ذهنی نیست.» آن گرگوس، استاد دانشگاه Virginia Tech که در این تحقیق مشارکت نداشته، تأکید می‌کند یافته‌ها اهمیت جدی گرفتن درد زنان را یادآور می‌شود. به گفته او، بسیاری از زنان یاد گرفته‌اند درد خود را پنهان کنند، چون می‌ترسند در غیر این صورت ناتوان یا کم‌کار تلقی شوند. این مطالعه روی 245 فردی انجام شد که دچار آسیب‌های تروماتیک عمدتاً ناشی از تصادف شده بودند. در روز حادثه، شدت درد گزارش‌شده توسط زنان و مردان تقریباً یکسان بود. اما طی نزدیک به سه ماه بعد، درد مردان سریع‌تر کاهش یافت. آزمایش خون نشان داد مردان سطح بالاتری از مولکولی به نام «اینترلوکین-10» دارند؛ ماده‌ای که سیگنال‌های درد را به مغز خاموش می‌کند. به گفته پژوهشگران، هورمون تستوسترون تولید این مولکول را در گلبول‌های سفید افزایش می‌دهد. آزمایش‌های مشابه روی موش‌ها نیز نتایج مشابهی داشت: پس از ایجاد یک واکنش التهابی، نشانه‌های کاهش درد در موش‌های نر مشاهده شد، اما در موش‌های ماده نه. همچنین موش‌های نر پس از جراحی کوچک یا تجربه استرس فیزیکی سریع‌تر بهبود یافتند. در همه این آزمایش‌ها، سلول‌های ایمنی تولیدکننده اینترلوکین-۱۰ در نرها فعال‌تر بودند.

آیا این یافته همه چیز را توضیح می‌دهد؟

دکتر میکله کوراتولو، استاد بیهوشی و پزشکی درد در University of Washington که در این مطالعه حضور نداشته، می‌گوید: «این یافته‌ها همه چیز را توضیح نمی‌دهد. ما یک مسیر جادویی واحد برای درد نداریم.» همچنین همه دردهای مزمن پس از تروما ایجاد نمی‌شوند. برای مثال، بیماری‌هایی مانند فیبرومیالژیا ممکن است بدون یک آسیب مشخص آغاز شوند. با این حال، پژوهشگران امیدوارند در آینده بتوان از این یافته‌ها برای توسعه درمان‌های تازه برای درد مزمن در زنان استفاده کرد؛ از جمله پچ‌های موضعی تستوسترون که نسبت به داروهای سیستمیک عوارض کمتری دارند. در حال حاضر بسیاری از روش‌های درمان درد مزمن با محدودیت یا عوارض جانبی همراه‌اند. مصرف طولانی‌مدت مسکن‌های رایج می‌تواند به آسیب کلیه یا زخم معده منجر شود. اوپیوئیدها خطر وابستگی دارند. برخی پزشکان نیز از داروهای ضدافسردگی یا ضدتشنج برای کنترل درد استفاده می‌کنند، اما بسیاری از بیماران پاسخ مطلوبی نمی‌گیرند. روش‌هایی مانند فیزیوتراپی یا طب سوزنی هم برای برخی مؤثر و برای برخی دیگر بی‌اثر است. این پژوهش بار دیگر نشان می‌دهد که تفاوت‌های زیستی میان زنان و مردان در تجربه درد واقعی است و باید جدی گرفته شود.