کلیه یکی از اندامهای داخلی بدن است که اهمیت بسیاری در دفع مواد زاید و حفظ تعادل در الکترولیتهای خون دارد؛ همچنین میتواند هورمونهای مهمی را نیز تولید کند. ساختار کلیه بهصورت دو اندام لوبیاییشکل است که اندازه آنها هر کدام بهاندازه یکمشت بوده و در دو طرف ستون فقرات، در انتهای قفسه سینه، قرار دارند. یک کلیه سالم در هر دقیقه حدود نصف استکان خون را تصفیه میکند و مواد زائد و آب اضافی را برای ساخت ادرار به کار میگیرد. سنگ کلیه یک جسم سخت است که از مواد شیمیایی موجود در ادرار ساخته میشود. علائم شایع سنگ کلیه عبارتاند از درد شدید در ناحیه کمر، خون در ادرار، حالت تهوع، استفراغ، تب و لرز، یا ادراری که بوی بد یا کدر به نظر میرسد. شهریار امیرحسنی، جراح کلیه با تأکید بر شیوع بالای سنگ کلیه، اظهار داشت: این بیماری یکی از رایجترین علل مراجعه بیماران به کلینیکهای اورولوژی است. احتمال ابتلای یک فرد به سنگ کلیه در طول عمر 70 ساله، حدود 10 درصد است. سنگ کلیه چهارمین عامل نارسایی کلیه محسوب میشود که نشاندهنده اهمیت پیشگیری و درمان بهموقع آن است. در بسیاری از موارد، علت اصلی ایجاد سنگ کلیه در کودکان، اختلالات مادرزادی و مشکلات آناتومیک در سیستم ادراری است؛ تنگی در مسیر ادرار، مانند انسداد محل اتصال کلیه به لگنچه، میتواند منجر به رسوب کریستالها و تشکیل سنگ شود. برخی بیماریهای متابولیک نیز از عوامل ایجاد سنگ کلیه در کودکان هستند. مصرف برخی داروها و داشتن سابقه بیماریهای خاص میتوانند ریسک تشکیل سنگ را افزایش دهند. در سیستم ادراری، برخی کریستالها به طور طبیعی از تشکیل سنگ جلوگیری میکنند، اما در بیماران مبتلا به سنگ کلیه، میزان این مواد محافظ کمتر از حد طبیعی است.
تأثیر سبک زندگی و تغذیه بر تشکیل سنگ کلیه
چاقی، رژیم غذایی نامناسب و عدم فعالیت فیزیکی از عوامل مؤثر در تشکیل سنگ کلیه هستند. مصرف بیش از حد نمک، نوشابههای گازدار، آبمیوههای صنعتی، گوشت قرمز و چای پررنگ میتواند خطر تشکیل سنگ را افزایش دهد. به دلیل وجود اگزالات در چای، مصرف چای کمرنگ توصیه میشود. همچنین، حبوبات و آجیل به دلیل داشتن اسیداوریک باید با محدودیت مصرف شوند. مصرف روزانه دو لیوان شیر برای بیماران مبتلا به سنگ کلیه مناسب است، اما مصرف دوغ شور توصیه نمیشود.
درمان و پیشگیری از تشکیل مجدد سنگ کلیه
تنها سنگهای اسیداوریکی و سیستینی ممکن است با درمان دارویی کاهش یابند. سنگهای کوچکتر از 6 میلیمتر را میتوان با داروهای گیاهی دفع کرد، و هر مادهای که باعث افزایش جریان ادرار شود، میتواند در تسهیل دفع سنگ مؤثر باشد. مصرف هندوانه بهطورکلی برای بیماران مبتلا به سنگ کلیه مفید است.
پیشگیری از عود مجدد سنگ کلیه
در صورت عدم رعایت نکات درمانی و بهداشتی، احتمال بازگشت بیماری پس از یک سال 10 درصد، پس از پنج سال 35 درصد و پس از ده سال 50 درصد است. بیماران مبتلا به سنگ کلیه باید روزانه به میزان کافی آب مصرف کنند، بهگونهای که حدود سه لیتر ادرار دفع شود. همچنین، کاهش مصرف نمک، بهویژه در هنگام پخت و سرو غذا، یکی از نکات کلیدی در پیشگیری از تشکیل مجدد سنگ است.
تاریخ انتشار :
1404/01/09
کد :
45829
تعداد بازدید:
120